Καπνος και ατμος πάνω από το ηφαίστειο στο πλαίσιο του παγετώνα Eyjafjallajökull στην Ισλανδία. Η ηφαιστειακή τέφρα που κατευθυνεται προς τη πλευρά του Ατλαντικού αναγκασε την ακύρωση των πτήσεων στη Βρετανία και διακοπή της εναέριας κυκλοφορίας σε ολόκληρη την Ευρώπη. [Ετσι, ειμαστε αποκλεισμενοι εδω στο βορρα, μεχρι νεωτερας! ]
Ακριβώς πριν από
200 χρόνια ενα άλλο ισλανδικο ηφαίστειο εξερράγη με καταστροφικές συνέπειες για τον καιρό, τη γεωργία και τις μεταφορές σε όλο το βόρειο ημισφαίριο - και συντελεσε στο ξεκινημα της
Γαλλικής Επανάστασης.
Σοβαρές επιπτώσεις της οκτάμηνης έκρηξης που εγινε το 1793 προκαλεσαν χάος από τις ΗΠΑ μεχρι την Αίγυπτο, λένε οι ειδικοί.Η ηφαιστειακή σχισμή Laki τοτε στη νότια Ισλανδία εξερραγη μεσα σε μια οκτάμηνη χρονικη περιδο, από τις 8 Ιούνιου 1783 - Φεβρουάριο 1784, εκτοξευοντας λάβα και δηλητηριώδη αέρια που κατέστρεψε τη γεωργία του νησιου, σκοτώνοντας ένα μεγάλο μέρος ζωων. Υπολογίζεται ότι ίσως το ένα τέταρτο του ανθρώπινου πληθυσμού της Ισλανδιας πέθανε εξ αιτιας του λιμου που ακολουθησε.
Τότε, όπως και τώρα, υπήρχαν περισσότερες επιπτώσεις σε ευρύ φάσμα. Στη Νορβηγία, τις Κάτω Χώρες, τις Βρετανικές Νήσους, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Ισπανία, τη Βόρεια Αμερική και ακόμη και την Αίγυπτο, η έκρηξη του ηφαιστείου Laki είχε τις συνέπειές της, όπως την εξαπλωση της σκόνης και των σωματιδίων θείου που εκτοξευονται από το ηφαίστειο και που πραγματοποιήθηκαν στο μεγαλύτερο μέρος στο βόρειο ημισφαίριο.
Σκάφη αγκυροβολησαν σε πολλα λιμανια,εξ αιτιας της ομιχλης. Καλλιεργειες σε πολλές χώρες επηρεάστηκαν από τα υλικα της έκρηξης του ηφαιστειου που συνέπεσε με ενα ασυνήθιστα θερμό καλοκαίρι. Ένας κληρικός, ο Rev Sir John Cullum, έγραψε στο Royal Society, τον Ιούνιο του 1783 ότι οι καλλιέργειες κριθαριού "έγιναν καφέ και ηταν μαραμένες στα άκρα τους, όπως και τα φύλλα της βρώμης. Η σίκαλη φαινοταν σαν να ειχε μουχλα.
Ο βρετανος φυσιοδίφης Gilbert White περιεγραψε εκείνο το καλοκαίρι στη κλασσικη Φυσική Ιστορία του Selbourne ως «καταπληκτικο και δυσοίωνο...Η ιδιόρρυθμη ελαφριά ομίχλη, ή αυτη που ηταν σαν καπνος, που επικράτησε για πολλές εβδομάδες σε αυτό το νησί, και σε κάθε μέρος της Ευρώπης, ακόμη και πέρα απο τα όριά της, ήταν πολυ ασυνήθιστη σε εμφάνιση, σε αντίθεση με οτιδήποτε ηταν γνωστό, απ ο τι θυμαται κανεις.
"Ο ήλιος, το μεσημέρι, φαινόταν σαν κενος, σαν συννεφιασμένο φεγγάρι, που εριχνε ένα καστανοκοκκινο σιδηρούχο φως στο έδαφος, καθώς και στα δάπεδα των δωματίων, αλλά ήταν ιδιαίτερα εντυπωσιακο επειδη και η ανατολή οπως και η δύση ειχαν το χρώμα του αιματος. Ταυτόχρονα η ζέστη ήταν τόσο έντονη που το κρέας που πουλουσαν οι κρεοπωλες δύσκολα θα μπορούσε να φαγωθει μία μέρα μετά τη θανατωση του ζωου και οι μύγες ηταν τοσο πολλες που τρελλαιναν τα άλογα. Οι χωρικοι άρχισαν να βλέπουν με δέος δεισιδαίμονιας, τη κόκκινη, απειλητικη πλευρά του ήλιου. "
Στην αλλη πλευρά του Ατλαντικού, ο Benjamin Franklin έγραφε για μια «σταθερή ομίχλη πάνω από όλη την Ευρώπη, και πανω απο ένα μεγάλο μέρος της Βόρειας Αμερικής".
Η διαταραχή των καιρικών προτύπων σήμαινε οτι ο επομενος χειμώνα ήταν ασυνήθιστα σκληρος, με επακόλουθες πλημμύρες την άνοιξη που ειχαν σαν αποτελεσμα περισσότερους θανατους. Στην Αμερική ο ποταμος Μισισιπής, συμφωνα με πληροφορίες, παγωσε στη Νέα Ορλεάνη.
Η έκρηξη θεωρείται τώρα ότι έιχε διαταρραξει τον ασιατικο κύκλο των μουσώνων, προκαλώντας λιμό στην Αίγυπτο. Περιβαλλοντικοι ιστορικοί επίσης επεσήμαναν την αναστάτωση που προκλήθηκε στις οικονομίες της Βόρειας Ευρώπης, όπου η ελλειψη των τροφίμων ήταν ένας σημαντικός παράγοντας και συνεβαλλε στη πυροδοτηση της Γαλλικής Επανάστασης του 1789.
Ηφαιστειολόγοι στο τμήμα του Ανοιχτού Πανεπιστημίου στο τμημα για τις επιστήμες της γης λένε οτι οι επιπτώσεις των εκρήξεων του Laki είχαν βαθύτατες συνέπειες. Ο Δρ John Murray είπε: "Οι ηφαιστειακές εκρήξεις μπορεί να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στις καιρικες συνθηκες από δύο μεχρι τέσσερα χρόνια, που με τη σειρα τους έχουν κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις. Δεν πρέπει να υποτιμουμε τις πιθανές πολιτικές επιπτώσεις τους."
Πηγη: Τhe Guardian
